Uitleg · Blik op de buurt
Zon en schaduw in je tuin: wat de schaduwkaart laat zien
Huisblik berekent per woning de schaduw van de gebouwen eromheen, door de dag en door het jaar. Wat je daaraan hebt, wat er niet in zit en hoe je het zelf nagaat.
Door Redactie Huisblik · Gepubliceerd · Laatst gecontroleerd
In het kort
- De weergave Zon en schaduw laat zien waar de gebouwen rond een woning hun schaduw werpen, op elk moment van de dag, op 21 maart, 21 juni, 21 september en 21 december.
- Het is een berekening, geen meting: de zonnestand volgt de NOAA-methode, gebouwhoogtes komen uit 3D BAG van de TU Delft, met één hoogte per pand en panden binnen zo'n 70 meter.
- Bomen, hagen, schuttingen, de vorm van het dak, het weer en hoogteverschillen in het terrein zitten er niet in, terwijl juist bomen en schuttingen vaak de meeste schaduw geven.
- Het getal voor 'de tuin' is een gemiddelde over het onbebouwde deel van het eigen perceel; ontbreken de gebouwhoogtes voor een adres, dan toont Huisblik geen schaduw.
- De kaart geeft uren en tijden, geen oordeel: een tuin op het noorden maakt een huis niet slechter. Voor zonnepanelen rekent hij op de grond, niet op het dak.
Kies op de kaart het moment dat voor jou telt en kijk bij de bezichtiging zelf naar bomen, schuttingen en wat er op het zuiden en westen staat.
Een bezichtiging is één moment op één dag. Of de tuin in maart om vijf uur nog zon heeft, of in december de hele dag in de schaduw ligt, zie je dan niet. Daarvoor is de weergave Zon en schaduw op de woningpagina van Huisblik.
Kort gezegd laat hij zien waar de gebouwen rond een woning hun schaduw werpen, op elk moment van de dag, in vier seizoenen. Het is een berekening, geen meting. Bomen, schuttingen en hagen zitten er niet in, terwijl die in een tuin vaak de meeste schaduw geven. Daarom staat dat op de kaart zelf, en niet in een voetnoot.
Wat je op de woningpagina ziet
- De schaduwtekening. Een bovenaanzicht van de woning, de gebouwen eromheen en de perceelgrenzen. Je kiest 21 maart, 21 juni, 21 september of 21 december. Met een schuifje loop je door de dag, van zonsopkomst tot zonsondergang, of je speelt de dag af.
- Zon op het open deel van het perceel. Hoeveel uur directe zon het onbebouwde deel van het eigen perceel gemiddeld krijgt op 21 juni en op 21 december. Daaronder staat hoeveel uur de zonnigste plek in juni haalt.
- Een eigen plek of zone. In het ruimtelijk model kun je zelf een punt aanwijzen, of een rechthoek tekenen, bijvoorbeeld waar je een terras wilt. Je ziet dan hoeveel directe ‘modelzon’ daar valt op 21 juni, 21 september en 21 december, en van hoe laat tot hoe laat.
Ontbreken de hoogtes van de gebouwen rond een adres, dan toont Huisblik geen schaduw. Er staat dan alleen de zonnestand, met de zin dat de gegevens voor dit adres niet beschikbaar zijn.
Hoe het berekend wordt
Van zonnestand tot schaduw
Stap 1: Waar staat de zon?
Voor elk moment rekent Huisblik de richting en de hoogte van de zon uit, met de rekenmethode van het Amerikaanse NOAA. Dat is pure sterrenkunde: geen meting, geen externe dienst. Dit deel van de berekening is heel nauwkeurig.
Stap 2: Hoe hoog zijn de gebouwen?
De vorm en hoogte van elk pand komen uit 3D BAG van de TU Delft. Die combineert de omtrek van gebouwen uit de BAG met hoogtemetingen uit het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN). Huisblik gebruikt één hoogte per pand: een representatieve dakhoogte (het 70e percentiel van de gemeten hoogtes op het dak) min de hoogte van de grond ernaast.
Stap 3: Waar valt de schaduw?
Elk gebouw ‘schuift’ zijn grondvlak weg van de zon. Hoe lager de zon, hoe langer de schaduw. De vorm wordt iets ruimer genomen dan hij is, zodat de schaduw eerder te groot dan te klein uitvalt. Bij een zon lager dan ongeveer drie graden boven de horizon rekent Huisblik niet: dan bepalen de horizon en alles wat ertussen staat de uitkomst.
Stap 4: Welke gebouwen tellen mee?
Panden binnen ongeveer 70 meter van de woning. Een flat twee straten verder werpt in de tuin geen schaduw van betekenis.
Stap 5: Wat is ‘de tuin’?
Het eigen perceel uit de kadastrale kaart, min de gebouwen die erop staan. Daarover wordt een raster van punten gelegd. Het getal voor ‘de tuin’ is een gemiddelde over die punten, niet één gekozen plek.
Wat er niet in zit
| Onderdeel | In de berekening? |
|---|---|
| Panden uit de BAG, met hun hoogte uit 3D BAG | Ja |
| De stand van de zon op elk moment van de dag | Ja |
| De perceelgrenzen uit de kadastrale kaart | Ja, voor het getal over de tuin |
| Bomen, hagen en struiken | Nee |
| Schuttingen, tuinmuren, pergola’s en overkappingen | Nee |
| De vorm van het dak: nok, dakkapellen, schoorstenen, overstekken, balkons | Nee, één hoogte per pand |
| Bewolking en het weer | Nee |
| Hoogteverschillen in het terrein, zoals een dijk of een talud | Nee |
| Gebouwen die na de laatste hoogtemeting zijn gebouwd, verbouwd of gesloopt | Mogelijk niet, of met een oude hoogte |
Een pand zonder bruikbare hoogte in 3D BAG laat Huisblik weg. Kleine bouwwerken die niet als pand in de BAG staan, zoals veel tuinhuisjes, ontbreken ook.
Daarom is de weergave een berekening over bebouwing, geen meting van deze tuin. Een tuin met een grote boom aan de zuidkant kan op de kaart zonnig lijken en in het echt het grootste deel van de zomer in de schaduw liggen. Andersom kan een loofboom in de winter kaal zijn en veel licht doorlaten.
Zo ga je het zelf na
Bij de bezichtiging en daarna
- Kies op de kaart het moment dat voor jou telt, bijvoorbeeld een septemberavond om zes uur. Kijk waar dan de schaduw valt.
- Zoek in de tuin wat de kaart niet kent: bomen (ook bij de buren), schuttingen, hagen, een schuur.
- Stel met het kompas op je telefoon vast waar het zuiden en het westen liggen. Staat daar iets hoogs?
- Ga, als het kan, nog een keer langs op het tijdstip dat je belangrijk vindt, en kijk zelf.
- Vraag de bewoners waar ze in de zomer ’s avonds zitten. Dat zegt vaak meer dan elke kaart.
- Vraag bij de gemeente of er plannen zijn voor nieuwbouw in de buurt. Een nieuw gebouw verandert de schaduw, en de kaart rekent met wat er nu staat.
Waarvoor het nuttig is, en waarvoor niet
Wat je wel en niet aan de kaart hebt
Tuin en terras
- Voordeel: Laat zien hoe de schaduw van gebouwen door het jaar verschuift
- Voordeel: Met een eigen plek of zone vergelijk je stukken tuin in juni, september en december
- Nadeel: Bomen en schuttingen kunnen het beeld helemaal veranderen
- Nadeel: Zegt niets over wind, inkijk of geluid
Zonnepanelen
- Voordeel: Geeft een eerste idee of een veel hoger gebouw aan de zonkant staat
- Nadeel: De schaduw wordt op de grond berekend, niet op het dak
- Nadeel: Kent geen dakhelling, dakrichting, schoorsteen of dakkapel
- Nadeel: Geen schatting van de opbrengst
Hitte in huis
- Voordeel: Geeft een idee of de buren ’s middags schaduw op je huis werpen
- Nadeel: Zegt niets over isolatie, zonwering of ventilatie
Voor zonnepanelen houdt Milieu Centraal als vuistregel aan: schijnt de zon minstens de helft van de dag op een dakdeel, dan kun je daar vaak prima panelen leggen. Of dat voor jouw dak geldt, bepaalt een installateur ter plekke. Daarbij kijkt hij ook naar schaduw van bomen, schoorstenen en dakkapellen.
Tot slot: de kaart zegt niet of een tuin ‘goed’ of ‘slecht’ is. Een tuin op het noorden maakt een huis niet slechter. Hij past minder bij iemand die ’s middags buiten wil zitten, en misschien juist goed bij iemand die van koelte houdt. Daarom geeft de kaart uren en tijden, geen oordeel.
Veelgestelde vragen
Waarom ligt de tuin in december bijna de hele dag in de schaduw?
Rond 21 december staat de zon in Nederland laag, ook midden op de dag. Schaduwen zijn dan vele malen langer dan in juni. Een rij huizen aan de zuidkant kan dan de hele tuin bedekken, terwijl diezelfde tuin in juni volop zon heeft.
De kaart klopt niet met wat ik zie. Hoe kan dat?
Meestal door wat er niet in zit: bomen, schuttingen of de vorm van een dak. Het kan ook dat een gebouw is veranderd na de laatste hoogtemeting. Ga in dat geval uit van wat je ter plekke ziet: de kaart rekent alleen met gebouwen.
Waarom kies ik maar vier dagen in het jaar?
21 maart, juni, september en december zijn de ijkpunten van de seizoenen: de langste dag, de kortste dag en de twee daartussen. Zo kun je woningen met elkaar vergelijken. Een willekeurige datum zou dat moeilijker maken.
Aannames in dit artikel
- Dit artikel beschrijft de zon- en schaduwweergave zoals die op 11 oktober 2026 op de woningpagina’s van Huisblik staat.
- Alle uitkomsten van de kaart gaan over directe zon bij onbewolkt weer en alleen over schaduw van gebouwen.
Bronnen
- Hoe Huisblik naar een woning kijkt — Huisblik, geraadpleegd 11 oktober 2026
- 3DBAG documentation — TU Delft en 3DGI, geraadpleegd 11 oktober 2026
- 3DBAG attributes — TU Delft en 3DGI, geraadpleegd 11 oktober 2026
- Solar Calculation Details — NOAA Global Monitoring Laboratory, geraadpleegd 11 oktober 2026
- Kunnen zonnepanelen op mijn dak? — Milieu Centraal, geraadpleegd 11 oktober 2026
De informatie en rekenvoorbeelden op deze pagina zijn algemene voorlichting op basis van vuistregels en zichtbare aannames — geen persoonlijk of financieel advies. Tarieven, subsidies en voorwaarden veranderen; controleer actuele cijfers bij de officiële bron. Lees de volledige disclaimer.