Asbest in een woning van vóór 1994: waar het zit en wat je doet

Het korte antwoord: in woningen die tot ongeveer 1994 zijn gebouwd of verbouwd, kan asbest zitten. Sinds dat jaar is het verboden. Asbest dat vast in een materiaal zit en heel is, is meestal geen acuut gevaar zolang je er niet aan komt. Het risico ontstaat als je het beschadigt: boren, zagen, schuren, breken. Dan komen er vezels vrij.

Daarom is de belangrijkste regel: niet zelf onderzoeken door eraan te werken, en niet zelf slopen. Wil je weten of er asbest zit, laat dan een asbestinventarisatie doen door een gecertificeerd bedrijf. Ga je verbouwen in een gebouw van vóór 1994, dan is zo’n inventarisatie in de regel verplicht.

Huisblik doet geen uitspraak over asbest bij een adres. Een bouwjaar vóór 1994 betekent dat er asbest kan zitten, niet dat het er zit.

Hechtgebonden asbest zit vast in een ander materiaal, meestal cement. Zolang het heel is, is het risico laag. Verweert of breekt het, dan kan het niet-hechtgebonden worden. Denk aan een oud golfplatendak dat al decennia in weer en wind ligt.

Niet-hechtgebonden asbest laat makkelijker vezels los. Denk aan asbestkarton, spuitasbest of het papier onder oud vloerzeil. Dit moet worden verwijderd of volledig afgeschermd, en dat is werk voor een professioneel bedrijf. Binnenshuis kunnen losse vezels blijven hangen en zich verspreiden als je loopt, stoft of een raam opent.

Zien of iets asbest bevat, kun je meestal niet. Hechtgebonden asbest is met het oog vaak niet te herkennen. Alleen een laboratorium kan het met zekerheid vaststellen.

Bij een asbestinventarisatie neemt een gecertificeerd bedrijf monsters van verdacht materiaal. Een laboratorium onderzoekt die. Gecertificeerde bedrijven vind je in het register van Ascert.

Er zijn twee vormen. Een visuele inventarisatie onderzoekt wat zichtbaar en bereikbaar is. Een destructieve inventarisatie kijkt ook achter wanden, onder vloeren en in constructies. Een visueel rapport kan dus onvolledig zijn. Ga je ingrijpend verbouwen, vraag dan wat het rapport wel en niet dekt.

De regels staan sinds de Omgevingswet in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) vat ze samen. In beperkte gevallen mag een particulier een kleine hoeveelheid asbest zelf verwijderen:

• in totaal niet meer dan 35 m² asbesthoudend materiaal per bouwwerk;
• alleen bij een woning, of een bijgebouw bij de woning zonder bedrijfsmatig gebruik;
• alleen hechtgebonden, onbeschadigd materiaal dat in zijn geheel loskomt, zoals geschroefde (niet gespijkerde of gelijmde) platen, of niet-verlijmde vloertegels;
• niet voor dakleien, vastzittende leidingen of vloerbedekking waarin de vezels niet gebonden zijn;
• met een melding via het Omgevingsloket vooraf, en het materiaal luchtdicht verpakt naar de milieustraat.

Dat de regels het in deze gevallen toestaan, betekent niet dat het verstandig is. Milieu Centraal raadt zelf verwijderen af. Volgens IPLO moet een particulier ook zelf inschatten of hij het werk veilig kan doen. Gemeenten kunnen bovendien eigen voorwaarden stellen. Wil je het toch overwegen? Lees de volledige regels bij IPLO en vraag je gemeente naar de voorwaarden. Twijfel je, laat het dan aan een gecertificeerd bedrijf.

En de verkoper? Volgens Milieu Centraal kan een verkoper aansprakelijk zijn als hij van asbest had moeten weten. Hoe dat in jouw geval uitpakt, is een juridische vraag voor je makelaar of notaris.