Gids · Blik op kopen
Funderingsonderzoek bij aankoop: wanneer is het zinvol?
Funderingsonderzoek is bij aankoop niet verplicht, maar soms wel verstandig. Wanneer het zinvol is, welke vragen je stelt en wat de eerste stap kost.
Door Redactie Huisblik · Gepubliceerd · Laatst gecontroleerd
In het kort
- Er is geen plicht tot funderingsonderzoek bij aankoop; het is zinvol bij signalen van verzakking, houten palen, een risicogebied of een hoog risico in het taxatierapport.
- Sinds 1 april 2026 staat in taxatierapporten of een woning risico loopt op funderingsschade; bij een hoog risico is verder onderzoek volgens de Rijksoverheid nodig.
- Houten paalfunderingen werden volgens RVO vooral tot 1970 gebruikt, maar het bouwjaar alleen is volgens het KCAF onvoldoende om het type zeker te bepalen.
- Signalen die het KCAF noemt: nieuwe of groeiende scheuren, hellende vloeren, klemmende ramen en deuren, hoogteverschil met de buren en water in de kruipruimte; ze bewijzen niets.
- Een QuickScan kost volgens het KCAF vanaf € 295 (oktober 2026); uitgebreider onderzoek heeft geen vaste prijs. Het Fonds Duurzaam Funderingsherstel geeft een lening, geen subsidie.
Vraag verkoper, makelaar, taxateur, gemeente en buren naar funderingstype, eerdere rapporten en herstel, en laat de antwoorden schriftelijk bevestigen.
Het korte antwoord: er is geen algemene plicht om bij een aankoop de fundering te laten onderzoeken. Onderzoek is wél zinvol als er signalen van verzakking zijn, als het huis waarschijnlijk op houten palen staat, als de gemeente het gebied als risicogebied aanmerkt, of als het taxatierapport een hoog funderingsrisico noemt. In dat laatste geval is verder onderzoek volgens de Rijksoverheid nodig.
De eerste stap is meestal klein: vragen stellen en papieren verzamelen. Daarna volgt eventueel een QuickScan, een beperkte verkenning door een onderzoeksbureau. Uitgebreider onderzoek komt pas als dat bureau het adviseert, of als er duidelijke schade is.
Huisblik toont geen funderingsrisico per adres. Een risicokaart rekent met gemiddelden voor een gebied. Het KCAF waarschuwt dat een gemeentelijk gemiddelde niets zekers zegt over één woning.
Wat er in 2026 veranderde
Op 28 augustus 2026 informeerde het kabinet de Tweede Kamer over de verdere uitwerking van de Nationale Aanpak Funderingen. Voor kopers zijn dit de punten die ertoe doen:
- Vastgesteld: sinds 1 april 2026 staat in taxatierapporten of een woning risico loopt op funderingsschade. Is dat risico hoog, dan is verder onderzoek nodig.
- Vastgesteld: eigenaren die funderingsherstel niet via hun eigen geldverstrekker kunnen betalen, kunnen onder voorwaarden een lening krijgen bij het Fonds Duurzaam Funderingsherstel. Het kabinet voegt daar in 2026 € 20 miljoen aan toe. Het gaat om een lening, geen subsidie.
- Aangekondigd: er komt landelijke informatie over funderingen en funderingsrisico’s. Hoe en wanneer dat er komt, is nog niet duidelijk. Controleer de actuele stand bij de Rijksoverheid.
De Rijksoverheid verwacht dat het aantal gebouwen en woningen met funderingsschade de komende jaren oploopt. Dat zegt iets over het land, niet over het huis dat jij bekijkt.
Welke funderingen er zijn, en wat er mis kan gaan
Een huis staat op palen (van hout, beton of staal) of het is ondiep gefundeerd, ook wel ‘op staal’ genoemd: op stroken, poeren of een plaat. Volgens RVO werden houten paalfunderingen vooral gebruikt in de bouwperiode tot 1970. Toch is het bouwjaar alleen onvoldoende om het type zeker te bepalen, zegt het KCAF.
Wat er mis kan gaan, verschilt per type:
- Houten palen kunnen worden aangetast door schimmels als ze droog komen te staan, bijvoorbeeld door een dalende grondwaterstand. Dat wordt vaak ‘paalrot’ genoemd. Ook bacteriën kunnen hout aantasten, zelfs onder water. Water toevoegen maakt aangetast hout niet weer sterk.
- Palen in het algemeen kunnen extra belast worden als de grond langs de palen zakt. Dit heet negatieve kleef.
- Ondiepe funderingen zijn gevoelig voor zetting en krimp van de ondergrond.
- Betonpalen zijn niet gevoelig voor houtaantasting, maar fouten in ontwerp of uitvoering, beschadiging of een zwaardere belasting kunnen wel problemen geven.
Volgens het KCAF zijn stedelijke gebieden met een slappe bodem kwetsbaar voor een tekort of een overschot aan grondwater. Maar de bodem en de bouwgeschiedenis verschillen per gebied.
Signalen om op te letten
Signalen die het KCAF noemt
- Nieuwe of groter wordende scheuren
- Hellende vloeren of scheefstand
- Ramen en deuren die anders sluiten dan vroeger, of klemmen
- Hoogteverschillen met de buurpanden
- Vocht of water in de kruipruimte
Lees die lijst in twee richtingen. Een signaal bewijst niet dat de fundering slecht is: een scheur kan ook een andere oorzaak hebben. En het ontbreken van zichtbare schade sluit een funderingsprobleem niet uit. Daarom zijn de papieren en de vragen hieronder minstens zo belangrijk als wat je ziet.
De vragen die je stelt
Aan wie je wat vraagt
| Aan wie | Wat je vraagt |
|---|---|
| Verkoper | Welk type fundering heeft het huis? Zijn er bouwtekeningen? Is er ooit funderingsonderzoek of herstel gedaan, en mag je de rapporten zien? Zijn er scheuren gerepareerd? |
| Makelaar | Welke funderingsinformatie is beschikbaar, en op welk rapport is die gebaseerd? |
| Taxateur | Wat staat er in het taxatierapport over het funderingsrisico? Is er aanvullend onderzoek nodig voor de taxatie of de financiering? |
| Gemeente | Ligt het adres in een gebied dat de gemeente als risicogebied aanmerkt? Wat zit er in het bouwdossier? Is er een funderingsloket? |
| Buren | Is er in de straat of het blok al onderzocht of hersteld? Bij aaneengesloten huizen kan een funderingsprobleem meerdere woningen raken. |
Bekende gebreken en eerdere onderzoeksresultaten kunnen horen bij wat de verkoper je moet vertellen. Vraag er daarom expliciet naar en laat het antwoord schriftelijk bevestigen.
Welk onderzoek wat oplevert
| Vorm | Wat het is | Wat het niet is |
|---|---|---|
| Funderingsrisicorapport | Risico-informatie op basis van beschikbare gegevens over het gebied en het pand | Geen technisch onderzoek van jouw fundering |
| QuickScan (fase 0) | Een beperkte verkenning: beschikbare informatie plus een beoordeling van het pand, met advies over vervolgonderzoek of monitoring | Geen definitieve uitspraak over de fundering |
| Funderingsonderzoek (fase 1 en 2) | Uitgebreider onderzoek: dossieronderzoek, inspecties en metingen. Bij houten palen kan een inspectieput met onderzoek van het hout nodig zijn | Geen herstelplan of offerte voor herstel |
Indeling volgens het KCAF. Het KCAF voert zelf geen onderzoek uit. Op de erkenningslijst van het KCAF zie je welke bureaus erkend zijn; ‘aspirant’ is niet hetzelfde als ‘erkend’.
Wat de eerste stappen kosten
- Vragen stellen, bouwdossier opvragen
- Weinig of nietsVraag bij de gemeente of er kosten aan verbonden zijn.
- QuickScan
- Vanaf € 295Het KCAF noemt dit als vanafprijs via FunderConsult. Controleer de totaalprijs, btw, reiskosten en wat er precies onderzocht wordt.
- Funderingsonderzoek fase 1 en 2
- Geen vaste prijs; offerte per pandVolgens het KCAF past een vaste landelijke prijs of doorlooptijd niet bij ieder pand.
Bron: KCAF, geraadpleegd op 11 oktober 2026. Prijzen kunnen veranderen en verschillen per bureau en per pand. Vraag altijd een offerte.
Hoe je het inpast in het koopproces
Van twijfel naar een besluit
Stap 1: Verzamel wat er al is
Vraag om tekeningen, eerdere rapporten en informatie over herstel. Een recent rapport dat bij je vraag past, kan bruikbaar zijn.
Stap 2: Lees het taxatierapport
Noemt het een hoog funderingsrisico, dan is verder onderzoek nodig. Dat kan gevolgen hebben voor de waarde en de financiering. Bespreek dit op tijd met je hypotheekadviseur.
Stap 3: Plan onderzoek op tijd
Een QuickScan kost tijd, en een inspectieput graven kan alleen met toestemming van de verkoper. Overleg met je makelaar of notaris hoe je onderzoek in de koopafspraken opneemt.
Stap 4: Weeg de uitkomst
Een verhoogd risico kan betekenen dat je moet rekenen op onderzoekskosten, herstelkosten of minder leenruimte. Het kan ook betekenen dat er niets aan de hand is. Afzien van de koop is net zo goed een uitkomst als doorgaan.
Let op
Veelgestelde vragen
Moet ik bij elke woning een QuickScan laten doen?
Nee. Volgens het KCAF is er geen algemene QuickScan-plicht bij een woningaankoop. Voor de taxatie kunnen wel eisen gelden. Vraag je taxateur welk onderzoek in jouw geval nodig is.
Waarom toont Huisblik geen funderingsrisico bij een adres?
Omdat een risico op gebiedsniveau niets zekers zegt over één huis. Een kleurtje op de kaart ziet eruit als een oordeel over deze woning, terwijl alleen onderzoek aan het pand dat kan geven.
Is er subsidie voor funderingsherstel?
Landelijk is er het Fonds Duurzaam Funderingsherstel: een lening onder voorwaarden, geen subsidie. Sommige gemeenten hebben eigen regelingen. Vraag ernaar bij je gemeente.
Aannames in dit artikel
- Dit artikel geeft geen oordeel over een specifiek adres. Of een woning een funderingsprobleem heeft, stelt alleen onderzoek aan dat pand vast.
- De bedragen zijn indicaties van het KCAF van oktober 2026. Een offerte van een bureau is leidend.
Bronnen
- Steun voor eigenaren bij funderingsschade — Rijksoverheid, geraadpleegd 11 oktober 2026
- Kabinet van start met meerjarenaanpak voor funderingsproblematiek — Rijksoverheid, geraadpleegd 11 oktober 2026
- Welk onderzoek past? — KCAF, geraadpleegd 11 oktober 2026
- Veelgestelde vragen — KCAF, geraadpleegd 11 oktober 2026
- Signalen van verzakking — KCAF, geraadpleegd 11 oktober 2026
- Aantasting van houten palen — KCAF, geraadpleegd 11 oktober 2026
- Onderzoek actief grondwaterpeilbeheer — KCAF, geraadpleegd 11 oktober 2026
- Wat is funderingsproblematiek? — RVO, geraadpleegd 11 oktober 2026
De informatie en rekenvoorbeelden op deze pagina zijn algemene voorlichting op basis van vuistregels en zichtbare aannames — geen persoonlijk of financieel advies. Tarieven, subsidies en voorwaarden veranderen; controleer actuele cijfers bij de officiële bron. Lees de volledige disclaimer.